زندگی دوگانه اینانا

من هم به همان دوره ای می روم که نیک آهنگ کوثر و فریبا صحرایی و چندین و چند ایرانی دیگر می روند. جمعیت ایرانی ها در این کلاس از همه بیشتر است .بعد برزیلی ها هستند . بعد هندی ها . پاکستانی ها آفریقایی ها.همزبان های افغانی و هیچ کس از اروپا یا روسیه یا خاور دور.اوه و البته کلمبیایی ها و دیگر لاتینوهای عزیز.
بامزه است که کسی از اروپای شرقی یا چین در میان ما نیست با وجود اینکه آنها هم روزنامه نگار بیکار شده یا تبیعدی کم ندارند.
.دوست داشتنی ترین بچه های کلاس برزیلی ها هستند. پاکستانی ها خوب و باهوشند. هندی ها لج آدم را در می آورند از بس که انگلیسی را بهتر از کانادایی ها می نویسند و البته عجیبند با اخلاق های عجیب تر. تنها آرژانتینی کلاس انگلیسی را با لهجه اسپانیایی حرف می زند و بورخس را نمی شناسد و بچه ناف بوئنوس آیرس است. پدرو از پرو استریوتایپ چپ آمریکای لاتین است و تفاوت مواضع گابو و یوسا برایش چندان روشن نیست و به نظرش هر دو آنها چپند!
کلمبیایی های کلاس همه رقمی هستند. یک روشنفکر از ترس جان گریخته عاشق پیشه و بسیار دوست داشتنی. و دو تای دیگر سرخپوستانی با نام های به شدت انگلیسی که فاشیون آمریکای شمالی را خیلی خوب تمرین می کنند.
بهترین شاگردان کلاس دخترها هستند.گبی با آن قیافه کاملا بلوند و قد کوتاه هیچ شباهت ظاهری به تصور عمومی از یک برزیلی ندارد.خودش می گوید قیافه اش میراث یکی ازاجدادش است که پنج نسل پیش از لهستان به برزیل رفته است در عوض الساندرا همانی است که از یک دختر برزیلی در خیال دارید.و دست آخر اینکه برزیل گویا همه آن چیزهایی هست و نیست که ما فکر می کنیم
درس های این ترم در مجموع دلنشین تر از ترم قبل اند. شاید فرازهایی از آن را بعدا این جا آوردم.
ژورنالیسم کانادایی شاید به لحاظ محتوا چیز دندان گیری نباشد ولی به لحاظ ساختار بندی و وضع قوانین ترکیبی از قوانین انگلیسی و آمریکایی به اضافه تسامح کانادایی است. در واقع بیش از هر چیز می شود گفت تنبل است واین چیزی است که خودشان هم به آن معترفند.
تنوع فرهنگی کلاس به خصوص که بسیاری در این جمع خودشان را صاحب نظر علوم کونین می دانند باعث می شود که گاه وقت کلاس بدجوری تلف شود و به بیراهه برود.رو این حساب اعصاب خوردیش زیاد است ولی می شود هم گاه بی خیال هم شد و کنار ایستاد و تماشا کرد.
دست آخر اینکه توی این مدت سه چهار ماه گذشته در این کلاس ها چی یاد گرفتم؟ اینکه اصل و اساس ژورنالیسم همه جای دنیا یکسان است. تفاوت در جبر جغرافیایی است که باعث می شود کارنامه بعضی از ما تکه پاره و مثله و پرفراز و نشیب شود و دیگری مسیر رشد طبیعی اش را طی کند بی آنکه توفان ها دم به دقیقه زمین گیرش کنند.
جبر جغرافیایی عزیز جان. جبر جغرافیایی را داشته باش! .

عصرهای جمعه دیرتر به روزنامه می رفت. سه بعد از ظهر جمعه از سر شهید شقاقی تا دم خود روزنامه پیاده راه می افتاد.هیچ کس در پیاده روهای خمیازه کش بعد از ظهرهای های تنبل جمعه نبود الا این عمله تحریریه که می رفت محض خالی نبودن عریضه صفحه آخر بیمزه فردا صبح شنبه را ببندد.
فردا صبح با پاتریشیا امتحان نوشتن دارد و بعد با نورا پات لاک و بعد مهمانی کاترین و دست آخرجشن تولد پیتر. همه اجنبی.همه بلوند.
از آن بعد از ظهر ها ی خمیازه کش تا این بعداز ظهرهای باطل راه زیادی آمده بود.
کاش یک روز بعد ازظهر . یکی از همین بعد از ظهرها می مرد!

خواهره توی راهه.
فردا عصربالخره بعد از پنج سال از روزی که پرونده تشکیل داد می آید. آن موقع مجرد بود. حالا همسر و یک کودک دو ساله دارد تا حالا دیگر حتما مامان و اینها برگشته اند خانه. با ماشین آنها و صندلی بچه که خالی است. عوضش ما اینجا یک صندلی بچه خریدیم. باید با صندلی بریم فرودگاه وگرنه غیرقانونی است. بچه باید توی صندلی باشه.
یعنی الان که همه برگشته اند خانه خوابیده اند؟ خدا کنه بچه هه گریه نکرده باشه . خاله ماهور حتما گریه کرده. دایی مزدک حتما رفته یک گوشه قایم شده . اصلا نمی توانم تصور کنم چشم های بابا چطوری شده. مامان چکار کرده؟ اوه مامان را می دانم. چشم هایش را ریز کرده و تا توانسته تا آخرین افقی که می توانسته ببینه با نگاه بدرقه کرده است. وقتی که من هم برای اولین بار روانه تهران شدم که ماندگار بشم از ته کوچه همین جور نگاه می کرد. ماشین دنده عقب می رفت و من می دیدمش که ایستاده و رفتن را نگاه می کند.
نمی دانم خوشحال باشم یا غمگین. می دانم مامان الان چه حاله. از آن طرف هم پسرخاله دارد فردا می آید.
ما چرا مهاجرت می کنیم؟.

اول مصاحبه امروز به عبارتی دیروز با جوان عرب- دانمارکی باعث و بانی فتنه را در گلوب اندمیل از دست ندهید.

دوم مدتها بود در یک جمع یک دست زنانه حضور نیافته بودم. به میمنت جلسات تمرکزی سیما بابت تزش این امکان فراهم شد که بعد از سالها آن حس آشنا دوباره زنده شود
از جمع های مطلقا زنانه خاطره خوشایندی ندارم. من در این جمع ها شاهد شلختگی وهرز رفتن روح آزرده زن ایرانی بوده ام. تولید و تولد شایعه را شاهد بوده ام. شاهد حسادت زنان یائسه به نوعروسی که خیال آبستن شدن ندارد بوده ام. شاهد طعنه های ناخوشایند زنی باهوش به آن دیگری که فقط کمی باهوش تر است بوده ام . باور کنید همیشه این جمع ها را با خستگی و ناامیدی ترک کرده ام.
می گویند یک بار زنی از شوهرش پرسید شما مردها وقتی دورهم جمع می شوید درباره چی حرف می زنید. مرد گفت درباره همان چیزهایی که شما درباره اش حرف می زنید. زن گفت ” اه ! بی تربیت!”
اما این بار دست کم این طور نبود. درباره چیزهای زیادی حرف زدیم که آن حرفها همه اش نبود و فقط بخشی اش بود. چیزی که می خواهم بگویم تجربه متفاوت این جور جمع شدن بود. متفاوت برای آنکه اولا با اینکه در جمعی گرد آمده بودیم که همه وبلاگ دار و وبلاگ خوان بودند ولی یک جورهایی می دانستیم که گفته هایمان تبعات خاله زنکی /عمو مردکی درپی نخواهد داشت. نمی دانم چرا این اعتماد را داشتیم. یعنی همه ما با اینکه پنجره ای برای پچپچه داشتیم ولی جایی برای حرف درگوشی نداشتیم. متوجه منظورم می شوید؟ هر کس از خودش حرف زد نه از دیگری با این اطمینان که دیگری هم فقط از خودش حرف می زند و نه از دیگری. درست به همین دلیل هم از من نخواهید شنید که در جلسه تمرکزی سیما چه گذشت فقط می توانم بگویم خوش گذشت.
اما شاید از بعدش که رفتیم کافه نشینی بتوانم کمی بگویم. برای من بار اول بود که با یک جمع بیش از سه چهار نفرتماما زنانه وسط یک کافه شلوغ نشسته بودم و با خیال راحت از اینکه دورو بری ها حرفهایمان را نمی فهمند ریسه رفتیم. البته اگر هم می فهمیدند باز هم مهم نبود. ما درباره چیز شرم آوری حرف نمی زدیم. کمی سیاست . اندکی انتقاد . چند قلم غیبت و از همه مهم تر بحث شیرین اپیلاسیون. بحث شیرین برای آنکه در مواجه با بچه هایی که تجربه ای از اینجور فضاها درایران ندارند متوجه شدم که چه فضاهای خصوصی – عمومی جالبی درزندگی ما ایرانی ها هست که ظرفیت خلق سورئالیستی ترین داستان ها را دارد ولی کو کسی که حتی جرات کند ثبتش کند. من اگر نمی گویم برای آن است که نمی خواهم برای آنها که هنوز هم در این فضاها زندگی می کنند دردسر درست شود. یکی از بچه ها متوجه شد که میز بغلی از میان حرفهای ما کلمه اپیلاسیون را که مدام تکرار می شود گرفته و دارد سعی می کند بفهمد ما چه می گوییم ولی طفلک ناکام مانده است.
طبیعتا یکی از این راویان خودم بودم .متوجه شدم که اولین بار است در یک مکان عمومی افسار کلام را رها کرده ام و دارم با آب و تاب تصویر خانه های اپیلاسیون در ایران را وصف می کنم. با صدای بلند. با چاشنی ریسه های عصبی پرسرو صدا. نمی دانم چرا این کار را می کردم. مثل وقتی بود که از درون یک فضای خفه و پردود بسته بیرون می آیی و خنکای سرمای بیرون می خورد توی صورتت.
با این حال این قصه را بیش از این باز نخواهم گفت. من قصه ای بلدم که باز نخواهم گفت. مگر آنکه راهی بیابم که در هزار لفافه و کنایه بپیچمش. وگرنه باز نخواهم گفت. این را مریم می نویسد. اینانا لب می گزد و سرتکان می دهد.

یک لحظه شورای امنیت و غنی سازی و بمب اتمی را یک گوشه نگه دارید. حتی می خواهم بگویم یک لحظه صدای گریان رویا طلوعی را که چند روز است در گوشتان پیچیده بگویید دقیقه ای آرام بگیرد تا بگویم.
نوروز امسال قرار است در هاربرفرانت سنتر تورنتو لب دریاچه انتاریو جشنواره ایرانی“زیر گنبد کبود” برگزار شود. جشنواره فرهنگ و هنر ایرانی. رقص و آواز و نمایشگاه نقاشی و فیلم و نقالی و چایخانه . آره . درست وسط همین هلنگ و ولنگ . در میانه همین غوغا. همین حالا . و مگر دیگر کی؟ اگر نه الان پس کی؟
به وبسایت جشنواره حوالتتان می دهم و به ستون خودم جمعه ها در شهروند. اگر در تورنتو هستید هفته آینده جمعه ده فوریه به تالار کتابخانه عمومی نورت یورک سنتر بیایید و با برو بچه های برگزار کننده آشنا شوید. اگر توان مالی دارید جشنواره را حمایت کنید. پشتیبان (اسپانسر) شوید یا کمک مالی کنید. جای دوری نمی رود. هدایای مالی را می توانید برای معافیت مالیاتی هم استفاده کنید .

من هستم. ملالی نیست جز دوری شما. گمانم دیگر دارم زبان این ماهی هایی که شش ماه سال زیر یخ های دریاچه زندگی می کنند را یاد می گیرم. رادیو گوش می دهم. تعداد دفعاتی که رسانه های فرنگی نام ایران را تکرار می کنند می شمارم. کتاب می خوانم. هرچه آنها بیشتر تکرار می کنند من بیشتر سعی می کنم با تئوری فرانسوی کشتی بگیرم. کار نمی کنم. آشپزی نمی کنم. غر زیاد می زنم. دلم برای دست پخت مامانم تنگ شده است. یک ننری شده ام که نگو. چنان به خودم گرفتارم که وقتی برای کار حسابی باقی نگذاشته ام. ننر ها بهتر است ننویسند.

باید یک اعتراف دردناک بکنم.
نوشتن یک متن جدی و منظم و هدفمند و تحویل آن در سر زمان مقرر مثل کاری که همیشه در روزنامه می کردیم برایم بسیار مشکل شده است.
لحن خودمانی و غیر جدی وبلاگ همه جا خودش را نشان می دهد. جان کندم که این دو ساله مقاله نویسی به زبان فرانسه را یاد بگیرم. حالا فارسی هم دارد یادم می رود. تازه در همان فرانسه نوشتن هم هنوز پخی نشده ام.
یک زمانی یک جایی کار می کردم که یک تحصیل دار داشت که جوانی اهل قم بود: تکیه کلامش این بود: ای بدبختی!

یکشنبه ای که گذشت گروهی از ایرانیان تورنتو با نمایندگان چهار حزب اصلی فعال در صحنه سیاست کانادا دیدار کردند. همین جا بغل گوش ما در اتاق شورای شهر شهرداری نورت یورک. من از اول جلسه نبودم و به سه ربع آخرش رسیدم در نیتجه نمی توانم دقیقا بگویم آنجا چه گذشت .احتمالا خبر مفصلش را در شهروند خواهید خواند . برای من این جور وقتها حواشی معمولا جذاب تراز متن اصلی اند.
جمعیتی که آمده بود حرفهای محافظه کارها و لیبرال ها و نو دموکرات ها و سبزها را بشنود واقعا قابل توجه بود. گمانم دست کم سیصد نفری بودند. علی داد مافی نظام رییس جلسه بود که انصافا هم شیک و مقبول اداره کرد.(خدا می داند این کامونیتی ایرانی تورنتو چند تا شومن بلفطره دارد!).
مردم صف بسته بودند و به نوبت سوال می کردند و کاندیداهای هر حزب در وقت تعیین شده پاسخ می داد. نماینده لیبرال ها غایب بود و تنها نیم ساعت آخر جلسه سر رسید. به بسیاری از کسانی که در صف ایستاده بودند نوبت پرسش نرسید و همین موجب رنجش پرسشگری شد که خواسته بود راجع به دیپلماسی کانادا در صورت پیروزی هر حزب و اینکه آیا آنها در صورت پیروزی از حمله آمریکا به ایران حمایت می کنند یا نه بپرسد و نیز به اینکه چرا نماینده لیبرالها دیر آمده . به نظر این پرسشگر که گمانم خودش به زودی در شهروند در این باره گزارش مفصلی بنویسد مسئله سیاست خارجی کانادا از سوالات مربوط به ویزای مهاجرت و اینکه ویزای اسپانسرشیپ پدرو مادرها با تاخیر حاضر می شود مهم تر است . اینها چیزهایی بود که وقتی از جلسه بیرونش آوردند با فریاد و دلخوری بر زبان می آورد. من توی سالن نبودم وقتی که صدای اعتراض او بلند شده بود ولی به نقل از فرنگوپولیس گویا فریاد های ننگ بر تو نثار مجری برنامه کرده بوده است. ایشان به ریاست جلسه هم معترض بود و معتقد بود که ایشان معلوم نیست چکاره است که رییس تشریفاتی جلسه ( منوچهر میثاقی رییس انجمن ایرانیان ) شده است و اینها باید بدانند که ایرانیها همه مهندس و دکترو بیزنس من نیستند و راننده تاکسی ها و پیتزا دلیوری ها هم جزو این کامونیتی هستند .
کاندیداهای احزاب هر کدام بیشترین انرژی را صرف این کرد که جمعیت را قانع کند برنامه های بهتری برای حمایت از مهاجران دارد. نماینده حزب محافظه کار که نمایش حضورشان از بقیه بهتر بود انگشت گذاشته بود روی مسئله پزشکان مهاجر که به سادگی جذب سیستم پزشکی نمی شوند و قول هایی می داد که به این مسئله توجه جدی خواهند کرد و راهکارهایی برایش دارند. نماینده ان دی پی که نمی توانست در فرصت های چند دقیقه ای حرفهایش را جمع و جور کند و آشکارا هیجان زده بود خانم سیاهپوستی بود که روی مسئله حضور اقلیت ها و سیاه پوست ها در حزب خودش تاکید کرد و اینکه نو دموکرات آغوش بازی برای پذیرش تازه کانادایی ها در حزب خودش دارد. لباس سبزسیدی خانمی که از طرف حزب سبزها حرف می زد بد جوری توی ذوق می زد . یک نفر باید به این خانم مشاوره می داد که ایرانیها به این جور نمایش های کلیشه ای حساسیت تاریخی دارند ( مثل حساسیتی که نسبت به خانواده رنگ های سبز خاکی معروف به پاسداری وجود دارد).
محافظه کارها با آن قد های درازشان و نیز سبزها اولین گروه هایی بودند که بعد از پایان جلسه محل را به سرعت ترک کردند. نماینده لیبرالها که گویا دوستان ایرانی زیاد داشت تا یک ساعتی بعد از پایان جلسه مانده بود و با اهالی گپ می زد.
نکته اخلاقی : ایرانی ها به هرچه بی خیال باشند به سیاست بی خیال نیستند!
نکته کنکوری مهم : بهمن کلباسی غایب بود!

این یک سوال اساسی از کسانی است که تعطیلات کریسمس را در شهر مانده اند و شما حتی می توانید بر اساس پاسخ این سوال تصمیم بگیرید که با چه جور آدمی سرو کار دارید!
البته این ادعای شوخ ناکی است اما به تجربه این سه ساله که در این بلاد بوده ام کلاهی گشادتر از باکسینگ دی در فرهنگ مصرفی این دیار ندیده ام هرچند که خودم هم گاه از آن استفاده کرده ام. اولا که باکسینگ دی عملا از حد یک روز فراتر رفته و سربه هفته باز کرده است. بسیاری از فروشگاه های بزرگ رسما آن را باکسینگ ویک می نامند و در تمام طول هفته تا شروع سال نو سعی میکنند جنس های مغازه اشان را با این عنوان آب کنند. اما چیزی که گویا بسیاری نادیده می گیرند این است که این ماجرای باکسینگ عملا تا نیمه های فوریه ادامه دارد و از حالا تا اواخر ماه فوریه که فروشگاه ها آماده فصل بهار می شوند قمیت ها هر هفته پایین تر می رود تا چهاردهم فوریه که به مناسبت روز والنتاین فروشگاه ها همه زورشان را می زنند که خریداران را که هنوز بدهی های شب عیدشان را نپرداخته اند به مراکز خرید بکشانند.
به تجربه این یکی دو سال دریافتم که اگر در این روزهای باکسینگ در شهر هستید بهترین محل برای وقت گذرانی کتابفروشی معظم ایندیگو چاپترز و جستجوبرای یافتن چیزهایی است که امکان ندارد تا پنجاه درصد تخفیف شاملشان نشود سراغشان بروید از جمله نسخه مصور ” رمز داوینچی ” یا مجموعه آثار کلاسیک ادبیات جهان با چاپ نفیس یا یک سررسید یا تقویم نفیس مشتی ( به فتح م ، صفت از این رساتر پیدا نکردم) سال در پیش رو و یکی دو جلد از مجموعه داستانهای تن تن و میلو( ترجیحا به زبان فرانسه) .

یکی از نمونه هایی که دیروز یافتم کتابی است که این یکی دو ماه اخیر در آمریکا و کانادا بسیار گل کرده است به خصوص کانادایی ها برایش بسیار ذوق زده اند چون مولف کتاب یک سرآشپز مشهور چینی –کانادایی مقیم ونکور است . آنچه توجه مرا در مرحله اول به این کتاب جلب کرد شیوه خاص صحافی آن و طراحی جلدش است. کتاب در واقع از دو جلد تشکیل شده که با عطفی ظریف و درواقع به وسیله یک روکش بسیار نفیس یکسره پشت جلد اول و روی جلد دوم را به یکدیگر متصل کرده است. در نیتجه کتاب را می شود مثل سایر کتابها در کتابخانه قرار دارد انگار که دو جلد کتاب یک اندازه و یک شکل در کنار هم قرار گرفته اند یا آنکه مثل یک قطعه موزاییک دو لته ای روی سطح میز یا روی دیوار قرار داد و یک تابلوی نقاشی به دست آورد. تا اینجای کار به نظر می آید با یکی از آن کتابهای آشپزی قرتی بازی طرفیم. راستش همین طور است منتها این بار قرتی بازی از نوع عالی.
سوسور از جمله آشپزان نسل جدید است که سفره خانه های مدرن امروزی را نه تنها یک رستوران یا سفره خانه که نمایشگاه آثار هنری می دانند و ظرف غذایی که پیش روی مشتری می گذارند ترکیبی از مزه و چیدمان هنری است. سوسور یکی از سردمداران این سبک است و راستش اینکه آیا خوشمزگی خوراکش به پای فریبندگی ظرفش می رسد یا خیر هنوز نمی دانم. کاش یک ایرانی خوش سلیقه خوش خوراک آزموده دراین باره نظر بدهد.
آنچه درباره این کتاب اصل است این است که کتاب بیش از آنکه دستور آشپزی باشد مجموعه ای از عکس های نفیس ظرف های آفریده دست نقاش – آشیز است به اضافه گفتارمفصلی درباره زندگی او در آشپزخانه و سیر تحول او . در این باره شاید بعدا بیشتر بنویسم.
این کتاب شصت دلاری در باکسینگ دی ایندیگو سی درصد تخفیف دارد و البته از کارت تخفیف ده درصدی مخصوص اعضا در این مورد نمی توان استفاده کرد .( مرد رندی را دارید؟!) آمازون هم کتاب را روی وب با تخفیف قابل توجهی در این روزها عرضه می کند. و البته کسی اگر خیلی مشتاق باشد و حوصله کند احتمالامی تواند کتاب را با نصف قیمت و کاملا نو و دست نخورده در کتابفروشی های دست دوم هم پیدا کند.و البته اگر کمی وسواس سبک سنگین کردن قیمت ها را داشته باشید این داستان تا الی ماشالله ادامه دارد. اینجور است که بعضی ها در این جهان اول تمام اوقات فراغتشان را در تمام طول سال دروضعیت باکسینگ دی و شکار حراج ها و شکست قیمت ها به سر می برند !
و اما نصیب من از باکسینگ دی؟ یک تقویم رومیزی سال 2006 با موضوع ” کفش” شامل 365 عکس از گنجینه موزه کفش باتای تورنتو که در واقع یک دوره فشرده تاریخ کفش را دربر می گیرد( بله من هم عشق کفشم!) به نیم قیمت پشت جلد به اضافه یک شماره از مجله پابلیک که در جای دیگری درباره اش جداگانه خواهم نوشت. و نیز کتابی با این عنوان :” سلیقه خوب” که البته از کتابفروشی دست دوم روبروی ایندیگو خریدم . از جایی که تمام طول سال از هیاهوی بسیار برای هیچ باکسینگ دی و شرکا در آن خبری نیست.

و اندر فواید کریسمس برای یک غیرمسیحی که در بلاد فرنگ می زید یکی آن است که در شب عید میلاد مسیح می توانید در کلیسایی یا مکانی از این دست حضور یابید واجراهای خوبی از شاهکارهای موسیقی مذهبی اروپایی را مفت و مجانی ببینید و بشنوید.
ازجمله امروز بعد از ظهر که این خواهرمان سیبیل طلا قصد کرده است ما را با خود به یکی ازاین برنامه ها ببرد.

داشتن خواننده پرو پا قرص هم بعضی وقتها عجب چیزبامزه ای است!
چشم گل مریم جان! عرض کنم که : اولا خیر امسال هنوز از آن سرماهای آنچنانی خبری نیست . گویا خیال هم ندارد زمستان خیلی سختی باشد. هنوز از منهای 15پایین تر نرفته ایم و برف هم گرچه سی سانتی آمده است اما خوب سی چهل سانت برف که چیزی نیست ( دیدی آخرش از ندید بدیدی برف در آمدم ؟!)
کریسمس هم مثل سالهای دیگر. گویا امسال که وضع کار و اقتصاد خوب بوده مردم بیشتر خرید کرده اند. پریروز تلویزیون آمار می داد که امسال هر کانادایی به طور متوسط 1300 و اندی دلار هدیه کریسمس خریده است که نسبت به سال قبل رشد قابل توجهی داشته است. گمانم از این جمعیت نصف بیشترشان هم آی پاد خریده اند. میشود لطفا یک نفر برای من توضیح بدهد جذابیت پنهان این آی پاد چیست ؟ به جز قیافه اش؟ احتمالا پیر شده ام که دیگر جذابیت اینجورچیزها را در نمی یابم.

و برای هادی نیلی و آنهایی که گاه برایم نامه می دهند و می گویند از زندگی در غرب بگو عرض کنم که در روزنامه خواندم که در این شهر تورنتو یک سبک جدید معاشرت باب شده است که مردم در سالن اجتماعات مجتمع مسکونی اشان ( همان که بهش می گوید پارتی روم یا مولتی پرپوز روم) دور هم جمع می شوند و یک بساط سینمای خانگی و دی وی دی و چس فیل و کوکتل هم جور می کنند و با دوستان دور هم می نشینند و دسته جمعی فیلم تماشا می کنند و در ضمنش می گویند و می خندند. گویا بعد از این قرار است برای جلوگیری از کپی شدن فیلم ها در شبکه های غیرقانونی دی وی دی فیلم های پرطرفدار همزمان با نمایش سینمایی اش عرضه شود . به این ترتیب احتمالا بازار این مدل فیلم تماشا کردن هم با این اوصاف داغ تر می شود چرا که به نظر بسیاری از مردم تماشای باسن خانم جنیفرلوپز بر پرده بزرگ سینما آنقدر جذاب نیست که به خاطرش در سرمای زمستان بکوبی و تاسینمای محل رهسپار شوی و تازه در طول تماشای فیلم های اکثرا کسالت بار نتوانی با بغل دستی ات گپ بزنی. اصولا کسانی که در این مورد باهاشان مصاحبه شده بود معتقد بودند که فیلم دیدن دیگر مثل سابق فریضه بی همتایی نیست که نشود چند سرگرمی دیگر را هم قاتقش کرد و بنابراین سینماهای کوچک در جمع های دوستانه و خانوادگی این امکان را فراهم میکنند. ظاهرا آش آنقدر داغ است که بسیاری از مجتمع سازان در این فکرند که به جای اتاق های بدن سازی مجتمع های مسکونی که معمولا تجهیزات مطلوبی ندارند ، اتاقی مخصوص سینمای خانگی را برای استفاده ساکنان مجتمع در نظر بگیرند که طرفداران بیشتری دارد. به خصوص که در زندگی های لانه زنبوری امروز کمتر کسی در آپارتمان ( به قول اینجایی ها کاندو) کوچکش جایی برای سینمای خانگی دارد.

آهان ! در ضمن . من از این هفته نوشتن یک ستون در هفته نامه شهروند را آغاز کرده ام. این یک کار داوطلبانه است برای پوشش دادن جشنواره ” زیرگنبد کبود” که نوروز امسال قرار است در تورنتو برگزار شود. متاسفانه خداحافظی کردن با ژورنالیسم کار آسانی نیست . بدجوری کرم دارد و دفع این کرم کار هرکسی نیست. دست کم فعلا کار من نیست. بنابراین باز هم مرتکب شدم. بی زحمت نگاهی برش بیاندازید و نظر بدهید. ممنون می شوم.

امروز صبح آقای همسر روزنامه را که از پشت در برداشت خنده اش گرفت و با لحن آگهی های تبلیغاتی به مضحکه گفت : بی خیال وطن از زندگی در کانادا لذت ببرید!
نگاه کردم دیدیم عکس بزرگ رییس جمهور ایران در حال سخنرانی در زاهدان نصف صفحه اول گلوب اند میل را گرفته است.

پارسال و پیارسال هم پیوند گزارش رنگ سایت ودرنت ورک رااینجا گذاشتم.( این از آن جمله ها ست که که اگر پدرمن بخواند چپ چپ نگاهم می کند که یعنی چی این جمله که نوشتی؟)این هم گزارش امسال.
سالها پیش وقتی منوچهر شیبانی شاعرو نقاش و فیلمساز زنده بود و تابلوهای آبرنگش را از پاییز تورنتو آورده بود و نشانمان می داد با حیرت به خودمان می گفتیم : حتما منوچهر اغراق کرده مگر می شود پاییز این همه سرخ باشد؟
. من از نقاشی چیززیادی سرم نمی شود اما هنوز در این سه سال هر چه چشم انداخته ام که ببینم نقاشان کانادایی این سرخی را چطور اسیرقاب کرده اند می بینم باز منوچهرشیبانی یک جور دیگری این سرخی را دیده است.شادمانه . پرشعف.بازیگوشانه.
حالا من اینجام و سه سال است که تعطیلات روز شکرگزاری می رویم به تماشای پاییز سرخ انتاریو.بهترین نقطه ماسکوکاست.سرزمین خودمان هم زیبایی فراوان دارد اما به قول پدرم این سرخپوست ها هم قرن ها در چه آرامش و طبیعت مهربانی زندگی می کرده اند ها !..

مسئله این است: اصلا منصفانه نیست که خواهرزاده ام بزرگ می شود و من شاهدش نیستم. اصلا منصفانه نیست. هیچ جور توی کتم نمی رود. اصلا از بیخ غلط است. اینکه او بزرگ می شود و من نمی بینم.اینجوری ساختار کل ماجرای مهاجرت ایراد اساسی پیدا می کند. چطور ما آدمهای گنده اشکال به این گندگی را نمی بینیم؟

پاییز مثل روز اول قاعدگی می ماند. صبور. سنگین. منگ . از درون گرم. از بیرون سرد.انگار که وعده بدهد اگر قوز کنی بغلت می کنم که گرم بشی آن وقت یک چیز خوب نشانت می دهم. رنگهایم را! درس و مشقهایی که هنوزسخت و مشقت بار نشده اند. وعده انتلک بازی هایی که با رونق پاییزی گالریها و سینما ها و کافه ها در پیش اند . یک عالمه غروب های زود هنگامی که نوید کلی غم انگیزبازی روشنفکر نمایانه می دهند. بعدش می توانی به یارعلی سفارش یک قهوه بدهی و برای خودت زمزمه کنی که ” ما همچنان دوره می کنیم شب را و روزرا و هنوز را” بعدش کلی خوشت می شود که عجب آدم محترمی هستی که روح فرهیخته پاییز را دریافته ای! احتمالا چاشنی این فرهیختگی خیز گرفتن برای یک ماجرای عاشقانه پاییزی است درست همانجور که نارنج نوشته.
سه سالی هست که پاییزم کوتاه است و سرخ. پاییز سرخ تورنتو خیلی با پاییز زرد و قهوه ای زاینده رود و مهرماه رمق بریده تهران فرق دارد. تا به حال هیچ ازش جز منگی شروع ترم نفهمیده ام. و پاییز تورنتو همه سرخی است و مبهوتی و این آفتاب مورب مورب که می خواهی آخرین جرعه هایش را برای زمستان ذخیره کنی. پاییز است و ذوق دوباره مثل آدم های فیلم های ایتالیایی لباس پوشیدن. ذوق چکمه و دستکش و ژاکت فلفل نمکی و آستین هایی که هی میکشی که روی انگشتهایت را بپوشانند و آخرفصل مثل روده دراز شده اند. پاییز است و یک فصل به رفتن نزدیک تر شدن و شاید همه رازگونگی اش از همین باشد. از جدال رنگین رفتن و ماندن. واسه خودت را نیشتر زدن و اشک خودت را درآوردن خوب است.اما خوب متاسفانه آدم یک جایی بزرگ می شود و دیگر از این ژست ها هم خوشش نمی آید. باید از این فصل گذرکرد.

و البته جالب ترین ماجرای روزهای اقامت مامان و بابا داستان بریان درست کردنمان بود که به دستیاری خانم مسافر که بچه خیابان فروغی اصفهان و بریان خور دبش است محقق شد. بهترین بریانی اصفهان در خیابان فروغی واقع شده است .درضمن اسم این غذا بریان است و محل طبخ و فروشش را بریانی می گویند مثل کبابی . خداوند این خطای بزرگ آقای دریابندری در ضبط نام این غذای اصفهانی را ببخشد! و کمی هم از فیس و افاده آقای زهرایی که بابت ایمانش به کار بی نقص انتشار یک کتاب را یک سده طول می دهد و آخرش هم چنین غلط فاحشی از چشمش دور می ماند کم کند!
القصه مامان جان دستور فرموند که بریان حتما گوشت دنده گوسفند می خواهد. من هم که به عمرم قصابی نرفته ام و تجربه خوبی هم از مزه گوسفندهای نیوزیلندی نداشتم گفتم بی خیال شویم چون این رقم که حتما پیدا شدنی نیست. آخر یک روز با مسافر خانم رهسپار قصابی نوذر شدیم در آن کله شهر. دنده گوسفند خبری نبود. گفتند خودمان چرخش می کنیم برای فروش نداریم. نشانی یک قصابی افغانی دادند. در راه رسیدن به قصابی افغانی گم شدیم . چه گم شدنی که نفهمیدیم چطور از حوالی یورک میلز و الزمیر آن پایین پایین های دنفورت سردرآوردیم. عوضش یک قصابی افغانی دیگر در خیابان دنفورت پیدا کردیم که آن هم نداشت. فردای آن روز مامان جان دامادش را برداشت و رفتند سراغ همین سوپرخوراک خودمان و نیافتنی را یافتند. دردسر بعدی یافتن چرخ گوشت بود. گوشت پخته و از دنده جدا کرده را باید چرخ کرد. بازوالدین محترم که هرگز در عمرشان پرنسیپ های خوراک خوب را زیر پا نگذاشته اند گفتند که الا و بلا باید چرخ گوشت باشد. نه آسیاب برقی و نه گوشت کوب برقی و نه بلندر و نه هیچ اسباب دیگری مناسب کار نیست چون غذا را از ریخت می اندازد. از هرکس که می شناختیم سراغ چرخ گوشت گرفتیم یافت می نشد. به هرجا که بلد بودیم و اعتراف می کنم که جاهای زیادی را بلد نبودیم سرک کشیدیم و دست آخر یک عدد و واقعا تنها یک عدد از آن را در کانادین تایر یافتیم. بعدها شنیدیم که سیرزو بعضی فروشگاه های ایرانی هم دارند. حالا بماند این چرخ گوشت پزرتی با آن دنده حلزونی پلاستیکی چقدر اسباب خنده مامان و بابای محترم شده بود که البته در مقابل چرخ گوشت خانگی آنها اسباب بازیی بیش نبود.
باری به این ترتیب سماجت مامان خانم در طبخ یک وعده بریان خانگی ثمر داد وجای شما خالی یک یکشنبه ای را رفتیم کنار دریاچه ای ومنقلی علم کردیم و بریان ذغال پز خوردیم. ناگفته نماند که در این شکم چرانی پرماجرا خانم مسافر و همسفرشان هم مشارکت کردند و البته خانم مسافر هم قالب مسی بریانش که بریانی ها به کار می برند را رو کرد . به این می گویند یک بچه خیابان فروغی اصیل!
نیتجه اخلاقی این قصه این است که اکنون بنده بریان پختن آموخته ام و نکته غم انگیز آن اینکه متاسفانه شش برای شش و دنبه کنار بریان پیدا نکردیم ولی در عوض نکته کنکوری این ماجرا این است که احتمالا تا شعاع ده دوازده کیلومتری ( از آن فراتر منطقه ریچموند هیل است که می دانم کباب خورحرفه ای زیاد دارد!) من تنها ایرانی هستم که توی خانه اش چرخ گوشت دارد!

این دوست عزیزم علیرضا باذل یک چیز بامزه نوشته در گزارشش از جشنواره فیلم تورنتو برای شرق . نوشته:” اين جلسه پرسش و پاسخ به رغم اين كه هم بنى اعتماد و هم معتمد آريا به انگليسى تسلط داشتند، به زبان فارسى برگزار شد؛ چرا كه اين دو هنرمند تمايل داشتند ايرانيان حاضر در سالن را مخاطب خود قرار دهند.”
علیرضا جان! دوست عزیزم. ایرانیان تورنتو انگلیسی بلدند واگر ارتباط با مخاطب خارجی جشنواره را مقدم بر هرچیز دیگری بدانیم ( ازجمله عرق میهن پرستی و رعایت حال هموطنان خارج از کشورکه علیرغم مقیم بودن انگلیسی اشان می لنگد و …) بنابراین درستش این است که اگر هنرمندان عزیزمان اینقدر انگلیسی اشان خوب است مستقیما حرف بزنند و رابطه با مخاطب را نزدیک تر کنند. پس این وسط یک چیزی اشتباه است . یا اینکه علیرغم ادعای تو هنرمندان مذکور آنقدر انگلیسی اشان خوب نیست که مستقیما حرف بزنند که ایرادی برآن وارد نیست .ایراد به دلیل مضحکی است که تو برای این امر تراشیده ای . یا اینکه واقعا آنقدر منتقد خارجی در سالن نبوده است و جمعیت ایرانی ها چربیده که ترجیح داده اند بیشتر به فارسی حرف بزنند. یا اینکه اصلا هیچ کدام اینها هم نیست و تو دوست عزیز بدون شناخت از جامعه ایرانی اطرافت خواسته ای که یک چیزی همین جوری برای بازار گرمی نوشته باشی.
علیرضا جان ! وقتی برای جایی می نویسی که هر کلمه اش زیر ذره بین است حواست باشد چی می نویسی .

جذاب ترین نکته کانادا برای مامان دستشویی ها و توالت های تمیز و فراوان در گوشه و کنار شهرو در وجب به وجب جاده ها و بزرگراه ها بود. ناگفته نماند که مامان از تیم هورتونز هم خوشش آمد به خصوص شیرینی هایش.
برای بابا گمان نکنم به جز صندلی های تاشوی پیک نیک قسمت جذاب دیگری بوده باشد.و البته فکرکنم نقطه اوج برای هر کس که به تورنتو می آید همان لنجی باشد که تا زیر آبشار نیاگارا می آورد و می گذارد آبشار سرتاپای مسافران را آبکشی کند.گمانم مامان یکی از این کیسه ها که تنمان کشیدیم و زیر آبشار رفتیم را یادگاری برد.

نکته :آژانس های مسافرتی و سفارت های خارجی در ایران همه اطلاعاتی را که باید و شاید به مسافران نمی دهند. نمی دانم چطور می شود واقعا رفتار آنها را با کسی که پاسپورت ایرانی دارد عوض کرد. به شما نمی گویند که پرواز یک شرکت هواپیمایی را یک شرکت دیگر انجام می دهد یا اینکه شما می توانید برای دریافت ویزا در کشور خودتان اقدام کنید و خود را ویزا را جای دیگر مثلا کانادا وارد گذرنامه کنید. و بیشتر از آن اینکه نمی دانم ما چرا در مقابل کم کاریها و نقصان های آنها صدایمان در نمی آید. اکثر مسافران ایرانی به حقوقشان آگاه نیستند و در صدد شناختنش هم نیستند.وقتی شرکت های هواپیمایی اروپایی هر شب این همه پرواز از تهران دارند معلوم می شود که مسافران ایرانی درصد قابل توجهی از مشتریان آنها را تشکیل می دهند. وقتی این همه ایرانی سفر می کنند آیا وقتش نیست که انجمن یا گروهی تشکیل بشود که برای آموزش و آگاهی این همه مسافر ایرانی در سفرهای خارجی دست به کار بشود؟

کاش می شد مثل حلزون “خانه ات را با خود ببری به هرکجا که هست” . کاش می شد مثل پرنده رفت.آمدن مسافر خوب است رفتنش سخت. اما یک چیز حتمی است: حال آنکه می رود بهتر از آن است که می ماند. فردا شب که به هم می رسند دور هم چمدان را باز می کنند اول طبل و بیل و کلنگ اسباب بازی یسنا را می دهند دستش بعد هم سربقیه اش سه ساعت ادا و اطوار در می آورند و ریسه می روند. من آنجا نیستم!
کاش می شد خانه ات را باخود ببری به هرکجا که هست.

ماجراها و داستان های بسیاری درجامعه مهاجران ایرانی این شهر می گذرد که ندیده ام که هیچ مجله ای به آنها بپردازد. مثل نقالی ساسان قهرمان یا درگیری پیاله فروش ایرانی خیابان چرچ با پلیس . مثل کثیفی و نامرتبی پلازای ایرانیان در خیابان یانگ که کسی درباره اش چیزی نمی گوید. مثل کیفیت غذا و رده بندی رستوران های ایرانی که گویا همه چشمشان را بسته اند و درباره خوبی و بدی این اولین و چشم گیرترین نمایشگاه دایمی فرهنگ ایرانی درمتروپولیتنی چون تورنتو هیچ نمی گویند. مثل مسئله آموزش های جنسی در دبیرستان ها و واکنش والدین ایرانی و… و… و… چقدر سوژه های ناب و خوب هست برای نوشتن گزارش های اجتماعی دراین اجتماع و چقدر جای یک هفته نامه یا روزنامه فارسی زبان که این بار را به دوش بکشد خالی است!

اول: مصاحبه مدیرمسئول فصلنامه زنده رود تا سه شنبه آینده روی فایل صوتی برنامه فرهنگی هنری سه شنبه های بی بی سی قابل شنیدن است.
دوم: باید برای آدم مهمان بیاید تا مطمئن شوی که در چه شهر تمیزو مرتب ولی خلوت و بی جذابیتی زندگی می کنی که حتی کشش دو هفته پر کردن وقت توریست فرهنگی را ندارد.

ماشین را پارک کردیم و راه افتادیم به جستجوی آقای پارکبان. توی باجه اش نبود. از هر طرف نگاه می کردی در افق پیاده روهم پارکبانی دیده نمی شد. از کاسب های آن راسته سراغش را گرفتیم. گفتند پارکبان رفته بستنی بخورد. دنبالش رفتیم تا دو تا کوچه بالاتر به بستنی فروش گفتیم آقا یک پارکبان ندیدی؟ بستنی فروش کسی را ازته مغازه صدا زد. آقای پارکبان بستنی خوران آمد « چیه خانوم ساعت 8 شب هم قبض پارکینگ می خواهی؟» « آخر آن جا نوشته تا 9 شب پارکینگ پولیه» « خوب باشد بیا این هم نیم ساعت بسه دیگه؟» « ولی من کارم بیشتر طول میکشه» . « عیب نداره خواسی بیشتر وایسا همین قبض نیم ساعت بسته» .
آخ اگر پارکبان های آهنی و دیجیتالی پیاده روهای تورنتو هم بستنی می خوردند و تخفیف می دادند!

هرچقدر منکرش شوی باز هم هست. فاصله هست . حالا تو هی برای من عکس بفرست و دوربین بزن که من چهاردست و پا رفتنش را روی زمین ببینم. نمی شد خاله جان یک شب زودتر که من بودم چهارچنگولی می رفتی که من هم ببینم نه اینکه مثل لالمونی گرفته ها از این وردنیا قربان صدقه هایم را تایپ کنم برای مامانت که از طرف من برایت بخواند؟
من هرگز هشت ماهگی و نه ماهگی و ده ماهگی و یازده ماهگی و یک سالگی و یک سال و چند ماهگی یسنای کوچک دلبند خاله را نخواهم دید و این هست و راست هم هست و هیچ کاریش هم نمی شود کرد و من نمی دانم به کدام دلیل موجه ای دارم این روزها را ازدست می دهم و همه اش هم تقصیر فاصله است و من به همین زودی سر یک هفته دلم برای خواهرزاده ام تنگ شده و عصبانی ام و مرده شور این فاصله را هم ببرند!

برگشته ام . هنوز دچار سندرم بازگشت از خانه به خانه ام . هرچند دیگرهیچ نمی دانم خانه کجاست. میزان که شدم مفصل می نویسم. همین قدر می دانم: من برمی گردم!

داستان وقت ويزا گرفتن دم در سفارت کانادا را نمي گويم براي اينکه خوش ندارم نان چهارتا دست به دهني که يکي دو ماه از اين راه نان مي خورند آجر شود. فقط يک توصيه بعد از اين واسه ويزاي تابستاني فک و فاميلتان همان هفته دو م سوم فروردين اقدام کنيد.

شما هم ازآن دسته هستید که وقتی می خواهند بروند سفر انگار می خواهند بمیرند؟ یخچال را تمیز می کنید؟ سبد رخت چرک ها را خالی می کنید؟ شیرو ماست توی یخچال را به در و همسایه می دهید و بقیه را می گذارید توی یخدان یا برعکس یخدان را از گوشت خالی می کنید؟ خانه را دسته گل می کنید وپشت سر می گذارید؟
فاسد شدنی ها به کنارترجیح می دهم یک چیزهایی را نیمه کاره بگذارم و بروم .مثل یک دکمه دوخت نشده . یک تا پیرهن اتو نشده. یک میز تحریر کمی نامرتب. یک کتاب بازمانده و چوب خط خورده. یک وضعیت ناتمام. انگار اینجوری آدم یک جور خرافی باور می کند که برمی گردد.آنوقت آخرین شب قبل از سفر که در رختخواب خودت می خوابی آخ که چه کیفی دارد! کی بود می گفت: “میان رفتن و ماندن همیشه فاصله ایست که…” . پیمودن این فاصله هرچقدر هم که تکرار شده باشد باز عین خود مرگ می ماند . دو سه روز مبهوتی . بعد دوباره متولد می شی. یکی دوبار تجربه جراحی بدون بیهوشی داشته ام. فاصله پیمایی برایم حال آن جراحی ها را دارد. ترسناک و در عین حال رخوت آور. اول قلبت می آید توی دهانت . بعد گرم می شی . بعد خوابت می برد. یکی دو ساعت جای زخمت ذوق ذوق می کند. بعد دوباره تا دفعه بعد. یکی نیست بگوید مرض داری هی چمدان می بندی؟

از تبعات مهاجرت یکی اش هم این است که یواش یواش دیگر یک چیزهایی که پیشتر بی خیالی طی می شد حالا به چشم آدم گران می آید:یکی هم ایستادن در صف ویزای شنگن برای یک اقامت پنج روزه در یک مملکت اروپایی است. واقعا هم که خنده دار است وقتی می بینی که به فاصله یک ماه تبدیل گذرنامه از ایرانی به کانادایی ناگهان از یک شهروند مظنون که باید نامش در یک پروسه یک ماهه در فهرست امنیتی یک مملکتی بررسی بشود تبدیل به شهروند کشور دوست و برادر می شود که پنج روز که سهله نود روز هم لنگر بیندازد خوش آمده است. خنده داره ! نه؟ این کشورهای شمال با این سیستم مضحک ویزایشان می خواهند چه کنند؟

 

خوب این هم اولین کارتون راجع به نوروزدرغربت. آقای داستین و خانوم مستانه برای ساخت این کارتون خانه شان را فروخته اند. اگر میتوانید یک نسخه بخرید (15 دلار)مهم این نیست که چقدر واقعا با این کارتون حال کنید یا نه. مهم نفس حرکت است که ارزش دارد و بایدازش حمایت کرد.
سایت رسمی بابک و دوستان در اولین نوروز
گزارش بی بی سی
درضمن من از آن عمونوروزریش سفیدش خوشم نمی آید.

پی نوشت: نظر مامان نیلو را که این کارتون را دیده حتما در حواشی بخوانید. من این خبررا از بی بی سی نقل کردم که به نظرم گزارش های هنری اشان معمولا معقول است ولی خودم کارتون را ندیده ام.البته منظورم هم این نبود که چون سازندگان خانه اشان را فروخته اند باید کمک بشوند.منظورم نفس این گونه حرکتهاست که باید حمایت بشود.آدم می تواند ضمن اینکه حمایت می کند انتقاد هم بکند. نه؟

زمانی که مثلا مستند ” فحشا درایران پشت حجاب ” از سی بی سی پخش شد برای سی بی سی کامنتی نوشتم و اعتراض کردم که فیلم بسیار ضعیف و غیر حرفه ای را برای نمایش انتخاب کرده اید . از دیگران هم شنیده ام که اعتراضی به فیلم شده است. مسئله این بود که فیلم اصلا مستند نبود. یک داستان خطی و یک طرفه با روایتی کاملا غیرحرفه ای که سعی کرده بود مسئله صیغه و فحشا و جمهوری اسلامی و همه و همه و همه را توی نیم ساعت برای بینند ه فرنگی جمع کند و جمع بندی هم بکند و تازه اظهار عقیده هم بکند. خانم سازنده ایرانی این فیلم گویا بعد از هفده سال رفته ایران به چنین نتایجی رسیده بوده است. القصه . اصل مطلب را در این که چرا این فیلم اینقدر بد است دنیا ضیایی اینجا نوشته است . البته به انگلیسی روان و بسیار متین و منطقی که کاملا حق مطلب را ادا می کند. دنیا در این مطلب به خوبی توضیح داده است که ضعف های دیدگاهی این فیلم که پیداست پیشاپیش تصمیمش را گرفته بوده که اینجور ختم بشود و این شعارها را بدهد . می دانی دردش بیشتر چیست؟ اینکه خانم سازنده فیلم مثلا ایرانی است و اینقدردور . اینقدر پرت.

والا به خدا!

گفتگویمان با ملکه مقدم خانم تمام شد. هرچند که به نظرم تمام نشد. تازه اول راه است. یک رمان دیگر دارد که به نظرم بامزه آمد.به نام “زنید” . فرض کنید اولیس یک زن کولی الجزایری باشد و حافظه اش را از دست داده باشد و میان دریای مدیترانه گرفتار و در آینه دریا و از نگاه دیگران است که هویت می گیرد. حالا وقتی همه اش را خواندم برایتان می گویم.
ویژگی خاص آثار ملکه مقدم بیشتر در تصویری است که ازبیابان می سازد. رابطه عاشقانه ای که با بیابان دارد. سال پیش هم همین رابطه عاشقانه با محیط را در کارهای نویسنده کبکی آنی ابرت دیدم. آنجا هم دشتهای بادخیز و یخ زده شمال رود سن لوران کبک چنان عاشقانه وقوی ترسیم شده که پیداست نقش اول دشتهای یخزده است. نزد ملکه مقدم هم نقش اول بیابان برهوت است. باید در سرما زندگی کرده باشی تا دلت برای شنهای داغ تنگ بشود و احتمالا باید جایی که صدای باد نمی آید زندگی کرد تا دلتنگ باد شد.

راستش در خلال روزهایی که کارهای این دو را می خواندم مدام یاد یک جا می افتادم : دریاچه چادگان در ماه شهریور.
ترکیب غریبی از آفتاب سوزان کوهستان خشک و باد که چهره را شلاق می زند. نمی دانم چند سال است که چادگان نرفته ام. آن وقتها که دریاچه مدام خشک و خالی نمی شد. شهریور که می شد دیگر کسی زیاد نمی آمد چادگان .همه می رفتند سفر شمال و خارج از کشوریا تهران و در تدارک مهر. دشتهای آن ور دریاچه تازه گندم درو کرده بودند و پشته های کاه زیر نور می درخشید.چادگان را حالا بیشتر به فصل بهار و پاییز می روند که کمی برف و سرما تجربه کنند. اما باد های شهریور و آن آفتاب زل یک چیز دیگر بود. چادگان هنوز هم سرجایش است . سیامک گلشیری یک قصه دارد به نام “ویلا های آن طرف دریاچه” یا چیزی در همین مایه که نمی دانم توی کدام مجموعه داستانش است(نشانی دادن را حال می کنی؟). تصویری که در آن قصه وصف می شود دقیقا همان ویلاها و همان دریاچه است. اما ذهن من در مواجه با خاطرات دیگران از فضاها هی بی تاب می شود که به دستمایه های خودش ناخنک بزند. چادگان هنوز هم سرجایش است و اگر کسی برود احتمالا مطلفا فضای نوستالژیک و احساس برانگیزی نخواهد یافت. اما در ذهن من – که نمی دانم این روزها چه مرضی گرفته که به شدت در حال بازتولید کودکی است – خاطره اولین شبی که در تابستان پنجاه و هفت، دایی پدرم قطاری از ماشین های فک و فامیل را درجستجوی اسکلت ویلای نیمه کاره اش سرگردان صحرا و بیابان کرد و جماعت به جای آنکه نگران جای خواب و دست به آب باشند محوتماشای آسمان پرستاره بیابان شده بودند، چنان تقدس رویا گونه ای گرفته که سخت است که راست باشد. و شلاق باد در ساعت سه بعد ازظهر تپه ماهورهای چادگان نیز هم.

ما چی هستیم؟ خاطره دوری از”آنجای دیگر” ؟ مابقی چی؟ دنبال نشانه های آن خاطره گم گشته گشتن؟ نه! حتما جای دیگری هم هست