زندگی دوگانه اینانا

به نظر شما “پیاز سبز” چطور پیازی است؟ آیا مترجم green onion را که همان پیازچه خودمان باشد اینطور ترجمه کرده است؟
آن وقت سوال بعدی این است که حالا که دیگر مترجم در وبلاگ خودش ترجمه اش را منتشر می کند و سانسور هم نمی شود آیا باز هم باید بگوید “سینه ها” یا “پستان ها” ؟

استفراغ را می زنند یا می کنند؟
باسن آیا کلمه مودبانه کون و کپل است ( به زبر کاف و پ )؟
و آیا در متنی که راوی با زنها ” می خوابد” متناسب است که همان مرد از باسن زن حرف بزند؟ به جای آنکه از کپلش بگوید؟

و آن وقت به نظر شما چرا یک مترجم باید تصمیم بگیرد پینت ویسکی را همان جور دست نزده بگذارد و به پیاله ویسکی یا لیوان ویسکی یا لیوان ویسکی خوری ترجمه اش نکند؟ آیا نمی داند پینت چیست ؟ یا می ترسد مبادا ترجمه کردن آن آداب عرق خوری را بر هم بریزد ؟

سوال اصلی این است. مترجمی که نام سبزی و تره بار خوراک روزمره اش را نمی داند و حتی در چاردیواری اختیاری وبلاگ خود از بردن نام اندام زنان ابا دارد وگویا با عرق خوری هم میانه ای ندارد ( این یکی البته اشکالی ندارد ولی دست کم می شود با دوستان عرق خور درباره آداب عق زدن و انواع و اقسام پیاله ها مشورت کرد) آیا اخلاقا - حالا اخلاقا هم نه بگو مرامی - صلاحیت آن را دارد که به سراغ “زنان ” برود؟

کله صبح آسمان شیلنگ را گرفت روی سرمان و خشم صادر کرد. حالا یک هوایی شده که باعث می شود وقتی آدم به وبلاگ نازلی دختر آیدین سری می زندو قطار گوشواره هایش را که تازه از بازار رشت خریده می بیند یکهو احساساتی می شود و می آید اینجا می نویسد که چقدر هیجان زده شده است از اینکه یک همسلیقه پیدا کرده است.
اینجوری هاست که یک روز صبح که هوا رشتی شده یاد دخترانگی هایش می افتد و دلش برای گوشواره های نازلی دختر آیدین دختر شیرازی غش می رود این دختر اصفهانی بیابانی باران ندیده گوشواره باز.

می شود که گاهی وقتها کسی را بی آنکه هرگز در عمرت دیده باشی بسیار دوست بداری و عزیز بداری.
جناب امیر مهدی حقیقت برای من حکم آن عزیز هرگز ندیده و نشنیده را دارد. به صرف وبلاگ و ترجمه هایش از این که چنین آدمی هست و کار می کند و چنین دقیق و پاسدار است حظ می کنم . ترجمه هایش صفا دارند و صداقت و به جرات می توانم بگویم که در میان نسل ما که بیشترمان شتاب آلوده و شلخته ایم ، یکپا نوبری است برای خودش.

حال با این مقدمه ایشان مرا به بازی واگویی خوابها دعوت کرده است.
شاید عجیب به نظر برسد اما من تقریبا خواب نمی بینم. یعنی از آنجور خوابها که آدم از خودش بپرسد این چی بود من دیدم نمی بینم. معمولا خوابهایم بازتاب افکار روزی هستند که پشت سر گذاشته ام و شان نزولشان معمولا روشن و معلوم است. تنها خوابی که در تمام طول سالها تکرار شده است و همیشه می آید و می رود این است که خواب می بینم نامه داده اند که باید امتحانات دیپلم دبیرستان را دوباره از سر بگذرانی و من عزا گرفته ام که حتی یک عدد یا فرمول از جبر و مثلثات را به یاد نمی آورم و با خودم می گویم که دیدی آخرش گرفتار شدی؟ خیال کردی به همین راحتی بود که با دو تا تک ماده دیپلم بگیری و راهت را بگیری و بروی؟ و میان این فکر ها از خواب می پرم.

اما خوب به یاد دارم که تابستان سال 66 را که یکسره به مارکز خوانی اختصاص داده بودم یک روز بعد از ظهر خواب قشنگی دیدم که هنوز بعد این همه سال یادم است.
خواب دیدم به عروسی دختر شاه پرو دعوت شده ام. عروسی در باغی است که درختهای بسیار بلند و سایه گستر دارد مثل درخت گردو و میوه این درخت ها پرتقال است. فکر کنید درختی به عظمت گردو بار پرتقال دهد ! مراسم عقد کنان به این صورت است که استخر بزرگ و لجن گرفته ای در میان باغ است که بر سطح آن نیلوفرها می رقصند . مچ دست عروس و داماد را به یکدیگر می بندند و این دو باید از یک سر استخر در آب بجهند و تا سر دیگر استخر شنا کنند. آن سر استخر که رسیدند زن و شوهر اعلام می شوند. لجن و جلبک استخر به دست و پاشان می پیجد و این دو گرفتار در لباس های مزاحم عروسی تقلا می کنند که خود را به مقصود برسانند.
عقد کنان که تمام می شود میهمانان مشغول شادخواری می شوند. هوا گس و ملس است و همه در اطرافم اسپانیایی حرف می زنند و شنگولند. یادم است که بیدار شدم و دیدم خیس عرقم. بعد از ظهر تابستان بود آخر. تا مدتها دلم برای خوابم تنگ بود. سالها بعد که یک ماهی را در بنگلور در جنوب هند گذراندم یک روز بعد ازظهر روی ایوان خانه خواهرم نشسته بودم . سرم را بلند کردم. درخت بالای سرم و هوای اطراف دقیقا مانند همان بود که در خواب عروسی دختر شاه پرو دیده بودم.

کاش باز هم از این خوابها می دیدم. گمانم از محصولات مشنگی نوجوانی بود که دیگر تکرار نمی شود.

وزارت کار انجمن صنفی مطبوعات ایران را واجد شرایط انحلال اعلام کرد.

خبر بسیار بدی است هرچند که انتظارش می رفت. راستش این بنایی بود که خشت اولش با سنگینی سیاست بر روابط صنفی کج گذاشته شده بود. این یادداشت نیک آهنگ موضوع را توضیح می دهد.
همان موقع هم روزنامه نگار های زیادی به حضور پررنگ سیاست در انجمن صنفی اعتراض داشتند. بند و بست روزنامه های دوم خردادی هم قضیه را دامن می زد و همه چیز در تب دوم خرداد ذوب می شد.
انجمن صنفی باید صنفی باشد .

گفتگوی وبسایت دوخت با آزاده یاسمن نبی زاده درباره پارچه بافی ایرانی ، پارچه بافان کاشان و کارهای خود ش.

دوم اینکه :
وبسایت طراح خوب ایرانی خانم شادی پرند دردست ساخت است. وقتی تمام شد لطفا آنها که خودشان رابرای لنگ حمام های نیما بهنود کشته اند یک نگاهی به کارهایی که شادی پرند با لنگ حمام کرده بکنند و بعد قضاوت کنند که به چی می گویند طراحی لباس؟ به اینکه لنگ را همانجور خشک و خالی دور کپل مانکن های جوان و مد روز بپیچی یا آنکه دستمایه اش کنی برای طرح زدن و دوختن و به تن آوردن .

همین جا عرض کنم که کسی با نیما بهنود دشمنی ندارد. نیما قاعده بازی را گرفته است. کاری که او می کند را دیگران هم می توانند بکنند. به چند شرط.
همین الان در تورنتو و به احتمال زیاد ایران هم جوان های دیگری هستند که خط و نقش فارسی را روی تی شرت آورده اند . کاری که نیما کرده است بیشتر به بازاریابی و تبلیغات بر می گرده تا طراحی مد.
نیما از سانفراسیسکو به نیویورک نقل مکان کرده است. ایده اش را عملی کرده است و برای آنکه بازارش را داغ نگاه دارد چند فرمول ساده به کار برده است.
شبکه ای از دوستان جوان که اکثرا از نسل دوم مهاجرت هستند و پشتوانه مالی و فرهنگی تبی هستند که نیما می خواهد رواج بدهد. آنها می توانند و حاضرند تی شرت های گران قیمت نیما بخرند because it is cool. ( بهرام رادان و میترا حجار هم نقش سخنگوهای وطنی را بازی می کنند مثل وقتی که هالیوودی ها کیف لویی ویتان تبلیغ می کنند)
نیما توانسته کارهایش را به فروشگاه های بزرگ نیویورکی بفروشد که کار ساده ای نیست اما بیش از آنکه از طراحی لباس بیاید احتمالا از توانایی او یا شریکش یا سرمایه
گذارش در فن شریف مخ زنی می آید.
نیما در مصاحبه ای گفته است که ازش خواسته اند تولید تی شرت هایش را به تولید انبوه بسپرد تا در ایران هم جوان ها بتوانند آن را بخرند ولی نیما این کار را نمی کند . چرا؟
دلیل معصومانه اش می تواند این باشد که تی شرت های نیما در یک کارگاه شابلون زنی در نیویورک یا جایی مشابه تولید می شود که کارگران بالغ با دستمزد منصفانه کار حقوق می گیرند و برای همین محصول گران و اصل درمی آید.
دلیل بازاریابانه اش این است که در جهان مد گران بودن یک اصل است. می خواهی تحویلت بگیرند؟ گران تولید کن و گران باش. تقصیر نیما هم نیست. این قانون را دیگران نوشته اند .
نیما هم انصافا بازیگر خوبی است و قاعده را به تا اینجا خوب رعایت کرده . بچه باحال هم هست و همه هم خیلی دوستش دارند.
اما طراح؟ طراح لباس؟ ….

بگذریم.

آنها که تلویزیون ایران را در اواخر دهه هفتاد تماشا می کرده اند حتما سریال شمال شصت درجه را به یاد دارند. زن سرخپوست پلیس این فیلم و برادرش هر دو در مدرسه های تادیبی کودکان سرخپوست بزرگ شده بودند و زن هر از گاهی تلخی های به جا مانده از سالهای آن مدرسه را در جای جای سریال بروز می داد.
هفته پیش که نخست وزیر کانادا از سرخپوستان این کشور بابت قضیه مدرسه های جداسازی کودکان سرخپوست از خانواده هایشان معذرت خواهی کرد بی اختیار خاطره تلخی برایم زنده شد.
خاطره مدرسه رودابه اصفهان.
وقتی یکی از دوستان انجمن بچه های مدرسه رودابه را روی اورکات راه انداخت در آن عضو شدم تا روزی از همه آنها بپرسم آیا خاطرات شما از آن مدرسه به اندازه خاطرات من تلخ و کسالت آور است یا نه.
مدرسه رودابه اصفهان را مسیونرهای مذهبی فرانسوی راه اندازی کرده بودند. مدرسه ساختمان بزرگی داشت . یک حیاط مرکزی بسیار بزرگ داشت و کلیسایی که حیاط را به قسمت های مختلف تقسیم کرده بود. زمین بازی. حیاط کودکستان. و حیاط قسمت راهنمایی و دبیرستان همگی در اطراف کلیسا شکل گرفته بودند . ساختمان بخش غربی اقامتگاه خواهران روحانی و نیز بخش پانسیون مدرسه بود که دخترانی که به هردلیل از خانواده جدا زندگی می کردند در آنجا اقامت داشتند. ضلع شمالی کودکستان و دبستان بود و طرف غرب ساختمان سه طبقه کلاس های راهنمایی و دبیرستان . این مدرسه ای بود که تا پیش تاسیس مدرسه دانشگاه اصفهان فرزندان دختر بسیاری از خانواده های متوسط و سطح بالای اصفهان در قبل از انقلاب در آنجا تحصیل می کردند. درسها نصف روز به زبان فارسی و نصف دیگر روز به فرانسوی بود. معلمان فرانسوی از خود راضی و از دماغ فیل افتاده در مدرسه کم نبودند. و من شش ساله بودم که در کودکستان این مدرسه هدف خشم و عصبانیت یکی از این معلمان فرانسوی قرار گرفته بودم. او هرگز از من راضی نبود. من قبل از کودکستان می توانستم بعضی کلمات ساده فارسی را بخوانم و بنویسم و از ورقه های پلی کپی که واژه های ناآشنای فرانسوی با خط سرهم روی آنها ردیف شده بود خوشم نمی آمد. این خانم خشمگین فرانسوی ما را وا می داشت تا حروف الفبای زبان فرانسه را از از میان کلمات نوشته شده روی این برگه ها تشخیص دهیم و دور آنها خط بکشیم. من از حرف زدن به زبانی که بلد نبودم می ترسیدم. نمی توانستم به فرانسوی برای بیرون رفتن از کلاس اجازه بگیرم و یک بار آنچنان وحشتزده بودم که همانجا سر کلاس خودم را خیس کردم. مادام خواهر روحانی را صدا کرد. او مرا به دفتر برد و کمکم کرد تا جوراب شلواری سفید را که کاملا خیس شده بود از پا درآورم. جوراب شلواری را در کیسه پلاستیک گذاشت و ظهر که پدرم دنبالم آمد به دست او داد و چیزی به او گفت. این تنها باری بود که خواهر روحانی مهربان و خوش اخلاق بود.
همه چیز آن مدرسه نفرت انگیز بود. خوش بختانه سال بعد انقلاب شد و کنترل مدرسه از دست خواهران روحانی که سالها بعد همه از آنها با لفط “عقده ای ” یاد می کردند خارج شد. با این حال فضای سنگین آن مدرسه سر جایش بود. پنج سال بعد وقتی برای دوره راهنمایی وارد آن مدرسه شدم هیبت ساختمان مخوف آن بر جای خودش باقی بود. ساختمانی که از سر تا پای معماری اش تفکر تادیب یک مشت بچه ایرانی خنگ نق نقو توسط دختران خدا می بارید.
هنوز جنگ تمام نشده بود که ساختمان را از مدرسه راهنمایی دخترانه هشتم شهریور گرفتند و به آموزشگاه شبانه روزی برادران جبهه و جنگ اختصاص دادند. کیف می کردم که خواهران روحانی که حال فقط ساختمان کلیسا و اقامتگاه شخصی خودشان را در اختیار داشتند با بسیجی ها دیوار به دیوار شده بودند و باید روز و شبشان را با صدای دعای ندبه و کمیل و فریادهای الله اکبر برادران حزب الله سر می کردند.

زمستان گذشته که در آریزونا به دیدن موزه سرخپوستان رفتم خاطره مدرسه رودابه زنده شد. چه بخش بزرگی از موزه مربوط به اسناد و ادوات مربوط به دوران مدرسه های تعلیم و تادیب کودکان سرخپوست بود. همه چیزش فاجعه بود. درست مثل فاجعه مدرسه رودابه اصفهان.

در فکر نازم. ” ناز”

ناز یعنی چه؟
از کی بپرسم؟ در کدام قرن بپرسم؟ از کدام متن بپرسم؟

از آیدای پیاده رو؟ یا آن یکی آیدا؟ از نارنج ونکووری؟ از مریم مومنی که بیهقی و جویس می خواند؟
از غزاله علیزاده خودحلق آویخته؟
شاید هم باید از فرخ زاد ها می پرسیدم. از هردو شان .

ناز یعنی چه؟

م کوچک

نامه هایم را با م کوچک امضا می کنم. در انگلیسی با m.
چقدر راه آمده ام از مریم تا م کوچک !

و چقدر دیگر مریم را دوست ندارم !

خانه خالیست. از کودک. از تلویزیون.

باید همه چیز را از نو تعریف کنم.

دارم عکس های طرح ضربتی امینت اجتماعی را نگاه می کنم.
مردم هم ماشالله خلاق اند ها! همه مد های روز را می پوشند و یک روسری هم رویش. کیف دستی های بدل پرادا. پیراهن ژرسه ضربدری دایان ون فورستنبرگ. شال های زربفت هندی با رنگ های سلطنتی.

فقط نمی فهمم این زنان خوش سلیقه چرا کار طراحان ایرانی را که همان درجه خلاقیت و رنگ تویش هست با همان علاقه نمی پوشند؟ دوختش خوب نیست؟ خشک و شویش خوب نیست؟ زود از ریخت می افتد؟ گران است؟
داستان چیست؟

بوها. موشها. لباس ها. چروک ها. چربی ها. چسبندگی ها. گم شده ها. به هم ریختگی ها. خرده نان ها. پلاسیده ها. ته صابون ها. ته قوطی ها. علف ها. تشنه ها. شاشو تنبل ها. قطره ها. جامانده ها. بعدا بعدا ها. لکه ها .

نبودند هم چیزی از خفت زنده بودن کم نمی شد. هستند که نکبت اش را چندان کنند.

ویدئوهایی را که مردم از مهمانی هایشان گرفته اند و ول کرده اند روی یوتیوب به امان خدا تماشا می کنم.
یک تصویر مشترک در اکثر آنها هست که می شود آن را صد درصد ایرانی تلفی کرد.
مامان گرد وقلنبه همانطور که دارد با بابای شکم گوشتالو می رقصد خم می شود و استکان های چای را از روی میزهای جلوی مهمانان جمع می کند. در نتیجه رقص او به جای آنکه در میانه میدان باشد میدان را دور می زند. در پایان یک دور رقص پنجه های هر دو دستش نشسته در لیوان های چای است که گاه کار قاشقک را می کنند و با ریتم رقص جرینگ جرینگشان در می آید.

چقدر نامه نوشتن به جای زنگ زدن خوب است.
اشک های آدم توی نامه پیدا نیست.

کمی سوگواری به سبک قدما

چقدر عجیب! شاید هم ذهن من می کوشد عجیبش کند!

ایو سن لوران هم رفت. آن از فرانکو فره. این هم از این.
آن وقت می دانی چرا عجیب؟ هفته پیش بود که نمایشگاه بزرگداشت ایو سن لوران در مونترال گشوده شد. دو روز بعد فیلم سکس اند ده سیتی روی پرده رفت . احتمالا سن لوران عزیز دق مرگ شده است از خفتی که جهان مد به آن گرفتار شده است. غلط نکنم این فیلم زهرآگین را به زور به خوردش داده اند.
دیده است حقارت همکاران و همسالانش را که به چه دریوزگی و خود فروشی افتاده اند. دلش شکسته . افتاده .مرده.

حالم گرفته شد. حال آدم بیشتر گرفته می شود ولی نمایشگاه تازه به پا شده و این فیلمه هم هوا شده است. حالم بهتر شد می نویسم شرح و تفسیر این هذیان رمانتیک را.

فقط برای میان برزدن به موضوع فی المجلس فیلم belle du jour بونو ئل را از فیلمی اتان بگیرید و ببینید و این سکس اند سیتی را هم تا بی توضیح به عرایضم برسید.

طراح لباس آن فیلم مرد جوان جویای نامی است به نام ایوسن لوران.

ای خدا چه زمانه عفریتی شده است!